كه بتوان آن را در شمار بازنگارى پسنديده‌اى از ترجمهء تاريخ يمينى برشمرد ! در بررسى و مداقّه در ديگر بخشهاى جامع التّواريخ نيز به ديده مىآيد كه تاريخ آل سلچوق باز پرداخته‌اى است از سلجوقنامهء خواجه امام ظهير الدّين نيشابورى كه به سال 582 ه . ق در گذشته ، با ذيل سلجوقنامه از ابو حامد محمّد بن ابراهيم كه در سنهء 599 ه . ق تأليف شده است ؛ و تاريخ خوارزمشاهيان نيز بتمامى از جهانگشاى جوينى تأليف عطا ملك بن محمّد جوينى ملقّب به علاء الدّين بن بهاء الدّين محمّد - زادهء 623 ه . ق - در گذشتهء 681 ه . ق ، برادر شمس الدّين محمّد صاحب ديوان ، اخذ گرديده است ؛ و نيز تاريخ سلغريان - كه پس از پرسش از بسيارى از استادان تاريخ ، كه البتّه سودمند نيفتاد ، خود بر اثر فحص و بررسى دريافتم كه برگرفته‌اى سخت فشرده از تاريخ وصّاف است . راست آن است كه رشيد الدّين فضل اللّه طبيب همدانى - زادهء 645 ه . ق - كشته شدهء 718 ه . ق - دولتمردى توانمند بود . وى كار ديوانى را با طبابت خاصّهء اباقاخان آغاز كرده بود ، و بر اثر اشتغال پدر و برادر پدر ، از ويژگان دربارى به‌شمار مىآمد كه سرانجام به وزارت مشترك با خواجه سعد الدّين ساوجى رسيده بود ، و به روزگار غازان خان - كه خانى هوشمند و آگاه به تاريخ مغول بود - به خواست غازان به كار تدوين بخش تاريخ مغول به تأليف بولاد چينگسانگ پرداخت ، و سپس چنان كه رشيد الدّين خود نوشته است ، به اشارت الجايتو ، برادر و جانشين غازان خان به كار تنظيم تاريخ عالم - به زعم دانشمند مأسوف عليه كارل‌يان ، به سفارش هم غازان ، مأموريّت يافت . آنچه مايهء نام‌آورى شايستهء خواجه رشيد الدّين فضل اللّه است ، طرح بىمانند داهيانهء او ، و چه بسا طرّاحان بىنام و نشان ديوان او ، در بنياد ربع رشيدى : شهرستان دانشگاهى بزرگ كه دربرگيرندهء دانشگاه ، بيمارستان ، داروخانه ، دو كتابخانهء بزرگ ، كوى و باشگاه استادان ، كوى استادياران ، كوى مهمانان ، از مجاوران و مسافران ، آشپزخانه‌ها و رختشويخانه‌ها و و و . . . كه